ΣΥΝΤΟΜΑ
Αν δώσατε στοιχεία κάρτας ή e-banking, ή αν πληρώσατε, τηλεφωνήστε τώρα στην τράπεζά σας. Μετά αλλάξτε τους κωδικούς που ίσως δώσατε, ξεκινώντας από το email, και κάντε καταγγελία στο 11188. Αν μόνο πατήσατε τον σύνδεσμο και δεν γράψατε τίποτα, ο κίνδυνος είναι μικρότερος, αλλά αξίζει να κάνετε τους βασικούς ελέγχους.
Πρώτα: τι ακριβώς έγινε;
Τα βήματα εξαρτώνται από το τι κάνατε. Βρείτε την περίπτωσή σας:
- Πατήσατε τον σύνδεσμο, αλλά δεν γράψατε τίποτα. Κλείστε τη σελίδα. Μη γράψετε στοιχεία, ακόμα κι αν σας τα ζητήσει ξανά (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)). Αν κατέβηκε κάποιο αρχείο, μην το ανοίξετε και σβήστε το.
- Γράψατε κωδικό (email, e-banking ή άλλης υπηρεσίας). Δείτε τα βήματα 1 έως 3 παρακάτω.
- Δώσατε στοιχεία κάρτας ή πληρώσατε. Ξεκινήστε από το βήμα 1, τώρα.
- Ανοίξατε συνημμένο και ο υπολογιστής κάνει κάτι περίεργο. Αποσυνδέστε τον από το ίντερνετ και ζητήστε βοήθεια από όποιον φροντίζει τους υπολογιστές σας.
Βήμα 1: Η τράπεζα, αμέσως
Αν δώσατε στοιχεία κάρτας ή e-banking, ή αν έγινε πληρωμή, ενημερώστε αμέσως την τράπεζά σας (ΕΕΤ (ανοίγει νέα σελίδα), ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)). Τηλεφωνήστε στο νούμερο που γράφει η κάρτα σας ή η επίσημη σελίδα της τράπεζας, όχι σε νούμερο από το ύποπτο μήνυμα.
Προσοχή σε ένα δεύτερο κόλπο: η Ελληνική Ένωση Τραπεζών έχει προειδοποιήσει για απατεώνες που καλούν μετά, παριστάνοντας την τράπεζα, για να «ακυρώσουν» τη συναλλαγή. Για να ακυρώσει η τράπεζα μια απατηλή συναλλαγή δεν χρειάζεται κανέναν κωδικό μίας χρήσης από εσάς (ΕΕΤ (ανοίγει νέα σελίδα)). Μη δίνετε κωδικούς σε κανέναν που σας καλεί.
Βήμα 2: Οι κωδικοί
Αλλάξτε κάθε κωδικό που ίσως δώσατε: e-banking, email, οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)). Αν χρησιμοποιούσατε τον ίδιο κωδικό και αλλού, αλλάξτε τον και εκεί.
Ξεκινήστε από το email. Όποιος μπαίνει στο email σας μπορεί να αλλάξει τους κωδικούς των άλλων υπηρεσιών σας με το «ξέχασα τον κωδικό».
Ενεργοποιήστε, όπου γίνεται, τη σύνδεση σε δύο βήματα: εκτός από τον κωδικό, ζητείται και ένας κωδικός από SMS ή εφαρμογή. Η Microsoft τη χαρακτηρίζει ουσιαστική προστασία απέναντι σε παραβιάσεις λογαριασμών (Microsoft (ανοίγει νέα σελίδα)).
Βήμα 3: Ελέγξτε το email σας
Αν κάποιος μπήκε στο email σας, συχνά αφήνει πίσω του ρυθμίσεις για να συνεχίσει να βλέπει την αλληλογραφία σας. Η Microsoft αναφέρει ως σημάδια παραβιασμένου λογαριασμού (Microsoft (ανοίγει νέα σελίδα)):
- κανόνες που προωθούν αυτόματα τα μηνύματα σε άγνωστες διευθύνσεις,
- κανόνες που μετακινούν μηνύματα σε φακέλους που δεν κοιτάτε (π.χ. ανεπιθύμητα),
- πρόσφατη αυτόματη προώθηση προς εξωτερική διεύθυνση,
- μηνύματα στα «Απεσταλμένα» που δεν στείλατε εσείς,
- ύποπτες αλλαγές στην υπογραφή σας.
Ελέγξτε τις ρυθμίσεις προώθησης και τους κανόνες του email σας και σβήστε ό,τι δεν φτιάξατε εσείς. Αποσυνδέστε όλες τις συσκευές από τον λογαριασμό, αν η υπηρεσία σας το επιτρέπει.
Αν στάλθηκαν μηνύματα από το email σας, ενημερώστε τους παραλήπτες ότι δεν τα στείλατε εσείς. Αν πρόκειται για επιχείρηση, ενημερώστε ιδιαίτερα πελάτες και προμηθευτές για αιτήματα πληρωμής που ίσως έλαβαν.
Βήμα 4: Καταγγελία
Καταγγείλετε το περιστατικό στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας: τηλεφωνικά στο 11188, που λειτουργεί όλο το 24ωρο χωρίς χρέωση, ή ηλεκτρονικά μέσω gov.gr (Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος (ανοίγει νέα σελίδα)). Η Europol συμβουλεύει να ενημερώνετε την αστυνομία ακόμα και για απόπειρα, χωρίς να έχετε πέσει θύμα (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)).
Κρατήστε το ύποπτο μήνυμα και σημειώστε τι έγινε και πότε: θα σας χρειαστεί στην καταγγελία και στην τράπεζα.
Αν είστε επιχείρηση
Αν ο λογαριασμός που παραβιάστηκε είναι εταιρικός, ενημερώστε όποιον διαχειρίζεται το email της επιχείρησης. Μπορεί να χρειαστεί να ελεγχθούν και άλλοι λογαριασμοί.
Αν μπορεί να διέρρευσαν προσωπικά δεδομένα πελατών ή συνεργατών, ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (άρθρο 33) προβλέπει γνωστοποίηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων (ανοίγει νέα σελίδα), κατά κανόνα μέσα σε 72 ώρες από τη στιγμή που το μάθατε (ΓΚΠΔ (ανοίγει νέα σελίδα)). Μιλήστε άμεσα με όποιον σας συμβουλεύει για τα δεδομένα.
Για την επόμενη φορά
Τα περισσότερα email απάτης έχουν τα ίδια σημάδια: διεύθυνση που μοιάζει, σύνδεσμο που οδηγεί αλλού, βιασύνη. Τα εξηγούμε στον οδηγό Απάτες μέσω email. Αν σας έρθει κάτι ύποπτο, μπορείτε να το περάσετε από τον δωρεάν έλεγχο πριν πατήσετε οτιδήποτε.
Πού βοηθά το Sortaki
Το Sortaki ελέγχει κάθε μήνυμα πριν το ανοίξετε και σας ειδοποιεί για πιθανή απάτη, με τον λόγο σε απλά λόγια. Για τον δικό σας λογαριασμό στο Sortaki: σύνδεση σε δύο βήματα, ειδοποίηση όταν κάποιος μπαίνει από νέα συσκευή ή χώρα, και ένα κουμπί που αποσυνδέει όλες τις συσκευές. Δείτε την Ασπίδα.
Συχνές ερωτήσεις
Πάτησα το link αλλά δεν έγραψα τίποτα. Κινδυνεύω;
Ο κίνδυνος είναι μικρότερος. Κλείστε τη σελίδα, μη γράψετε στοιχεία, και αν κατέβηκε αρχείο μην το ανοίξετε. Αν έχετε αμφιβολία, αλλάξτε τον κωδικό του email σας και ενεργοποιήστε τη σύνδεση σε δύο βήματα.
Έδωσα τον κωδικό του email μου. Τι κάνω πρώτα;
Αλλάξτε αμέσως τον κωδικό, ενεργοποιήστε τη σύνδεση σε δύο βήματα και ελέγξτε τους κανόνες και την προώθηση του email για ρυθμίσεις που δεν φτιάξατε εσείς. Αλλάξτε και τους κωδικούς άλλων υπηρεσιών που χρησιμοποιούσαν τον ίδιο κωδικό.
Πού κάνω καταγγελία για ηλεκτρονική απάτη;
Στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, στο 11188 (όλο το 24ωρο, χωρίς χρέωση) ή ηλεκτρονικά μέσω gov.gr.
Με πήραν τηλέφωνο «από την τράπεζα» και ζητούν κωδικό για να ακυρώσουν τη συναλλαγή. Τον δίνω;
Όχι. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών γράφει ότι για να ακυρωθεί μια απατηλή συναλλαγή δεν χρειάζεται κωδικός μίας χρήσης από εσάς. Κλείστε και καλέστε εσείς την τράπεζα στο επίσημο νούμερο.