Μετάβαση στο περιεχόμενο

ΟΔΗΓΟΣ · ΑΠΑΤΕΣ ΜΕΣΩ EMAIL

Απάτες μέσω email: πώς τις αναγνωρίζετε

Ενημερώθηκε

ΣΥΝΤΟΜΑ

Ένα email απάτης σας ζητά κάτι γρήγορα: να πατήσετε έναν σύνδεσμο, να δώσετε κωδικούς ή να πληρώσετε. Για να το ξεχωρίσετε, κοιτάξτε την πραγματική διεύθυνση του αποστολέα, πού οδηγεί πραγματικά ο σύνδεσμος και τι ακριβώς σας ζητά. Αν έχετε την παραμικρή αμφιβολία, επικοινωνήστε με τον αποστολέα από ένα κανάλι που ήδη ξέρετε, όχι από το ίδιο το μήνυμα.

Τι είναι μια απάτη μέσω email

Η πιο γνωστή μορφή λέγεται phishing («ψάρεμα»). Η Europol την περιγράφει ως ψεύτικα email που ξεγελούν τον παραλήπτη ώστε να δώσει προσωπικά, οικονομικά ή στοιχεία ασφαλείας (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)). Δεν είναι η μόνη. Στις επιχειρήσεις συναντάμε συχνά και άλλες δύο:

  • Ψεύτικο τιμολόγιο ή «νέο IBAN». Κάποιος παριστάνει τον προμηθευτή σας και ζητά οι επόμενες πληρωμές να γίνονται σε άλλον λογαριασμό, που ελέγχει ο ίδιος (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)). Δείτε τον οδηγό για την αλλαγή IBAN.
  • «Απάτη του διευθύνοντος». Κάποιος γράφει ως ο προϊστάμενος ή ο ιδιοκτήτης και ζητά επείγουσα, εμπιστευτική μεταφορά χρημάτων (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)).

Όλες έχουν το ίδιο σχέδιο: ένας αποστολέας που δεν είναι αυτός που λέει, ένα αίτημα για χρήματα ή στοιχεία, και βιασύνη.

Τα σημάδια που αξίζει να ελέγξετε

1. Η πραγματική διεύθυνση του αποστολέα

Το όνομα που βλέπετε («Eurobank», «ΑΑΔΕ», «Γιώργος Παπαδόπουλος») το γράφει όποιος στέλνει, ό,τι θέλει. Μετράει η διεύθυνση δίπλα του. Η ΑΑΔΕ προειδοποιεί ότι οι ψεύτικες διευθύνσεις μοιάζουν με τις πραγματικές, με αλλαγμένους ή επιπλέον χαρακτήρες, και ότι το όνομα του αποστολέα μπορεί να κρύβει άλλη διεύθυνση (ΑΑΔΕ (ανοίγει νέα σελίδα)). Παραδείγματα:

  • eur0bank.com αντί για eurobank.gr: το «o» έγινε μηδενικό.
  • alpha-bank-secure.com: το όνομα της τράπεζας μέσα σε μια διεύθυνση που δεν της ανήκει.
  • Μια διεύθυνση Gmail που υπογράφει ως δημόσια υπηρεσία. Ο ΕΟΠΥΥ, για παράδειγμα, γράφει ότι τα δικά του email τελειώνουν σε @eopyy.gov.gr (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)).

Υπάρχει και πιο ύπουλη εκδοχή: γράμματα από άλλο αλφάβητο που μοιάζουν ίδια, όπως το ελληνικό «ο» στη θέση του λατινικού «o». Στο μάτι δεν φαίνεται καμία διαφορά.

2. Πού οδηγεί πραγματικά ο σύνδεσμος

Ο σύνδεσμος μπορεί να γράφει «www.eurobank.gr» και να ανοίγει εντελώς άλλη σελίδα. Στον υπολογιστή, αφήστε το ποντίκι πάνω του χωρίς να πατήσετε και δείτε τη διεύθυνση που εμφανίζεται. Στο κινητό, κρατήστε το δάχτυλο πατημένο πάνω του. Ακόμα πιο ασφαλές: μην πατάτε καθόλου. Η Europol συμβουλεύει να γράφετε μόνοι σας τη διεύθυνση στον browser αντί να πατάτε τον σύνδεσμο (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)).

3. Αίτημα για κωδικούς, κάρτα ή πληρωμή

Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών γράφει ότι η τράπεζά σας δεν θα σας ζητήσει ποτέ τους κωδικούς σας, με κανέναν τρόπο, ούτε με email (ΕΕΤ (ανοίγει νέα σελίδα)). Η ΑΑΔΕ γράφει ότι δεν στέλνει μηνύματα που ζητούν προσωπικά στοιχεία ή σας στέλνουν σε σελίδες για να γράψετε όνομα χρήστη και κωδικό (ΑΑΔΕ (ανοίγει νέα σελίδα)). Ένα email που ζητά κάτι τέτοιο είναι, εξ ορισμού, ύποπτο.

4. Βιασύνη και απειλή

«Ο λογαριασμός σας θα κλείσει σε 24 ώρες», «η πληρωμή πρέπει να γίνει σήμερα». Ο ΕΟΠΥΥ αναφέρει το «αίσθημα επείγοντος» ως σημάδι απάτης (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)). Η Europol προσθέτει, για την απάτη του διευθύνοντος, το αίτημα για απόλυτη εχεμύθεια και το να παρακάμψετε τις συνηθισμένες διαδικασίες (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)).

5. Γενική προσφώνηση και λάθη

«Αγαπητέ πελάτη» αντί για το όνομά σας, ή ελληνικά με εμφανή λάθη, είναι κλασικά σημάδια (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα), ΑΑΔΕ (ανοίγει νέα σελίδα)). Προσοχή όμως: πολλά email απάτης είναι πια γραμμένα σωστά. Η απουσία λαθών δεν αποδεικνύει τίποτα.

6. Αλλαγή τραπεζικού λογαριασμού

Ένας γνωστός προμηθευτής που «άλλαξε τράπεζα» είναι το πιο ακριβό σενάριο για μια επιχείρηση. Η Europol συμβουλεύει να επιβεβαιώνετε κάθε τέτοιο αίτημα με στοιχεία επικοινωνίας από προηγούμενη αλληλογραφία, όχι από το ίδιο το μήνυμα (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)).

Γιατί μοιάζουν τόσο αληθινά

Τα email απάτης αντιγράφουν λογότυπα, σελιδοποίηση και ύφος από πραγματικά μηνύματα (Europol (ανοίγει νέα σελίδα)). Συχνά έρχονται τη στιγμή που περιμένετε κάτι: ένα δέμα, μια επιστροφή φόρου, ένα τιμολόγιο. Γι' αυτό η εμφάνιση δεν λέει τίποτα. Ελέγχετε τη διεύθυνση, τον σύνδεσμο και το αίτημα.

Αν έχετε ήδη πατήσει ή πληρώσει

Μη χάνετε χρόνο. Αν δώσατε στοιχεία κάρτας ή e-banking, ή αν πληρώσατε, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας (ΕΕΤ (ανοίγει νέα σελίδα)). Αλλάξτε τους κωδικούς που ίσως δώσατε (ΕΟΠΥΥ (ανοίγει νέα σελίδα)). Καταγγείλετε το περιστατικό στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, στο 11188, που λειτουργεί όλο το 24ωρο χωρίς χρέωση (Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος (ανοίγει νέα σελίδα)). Τα βήματα αναλυτικά, στον οδηγό Πάτησα σε ύποπτο link.

Πού βοηθά το Sortaki

Το Sortaki ελέγχει κάθε μήνυμα που λαμβάνετε για αυτά ακριβώς τα σημάδια: διευθύνσεις που μοιάζουν με γνωστές, ονόματα τραπεζών και υπηρεσιών από ξένες διευθύνσεις, συνδέσμους που γράφουν άλλο απ' ό,τι ανοίγουν, νέο IBAN από αποστολέα που δεν το είχε δώσει ποτέ. Ο έλεγχος γίνεται με κανόνες, χωρίς AI, και κάθε προειδοποίηση γράφει τον λόγο σε απλά λόγια. Κανένας έλεγχος δεν τα πιάνει όλα, γι' αυτό τα παραπάνω βήματα ισχύουν πάντα. Δείτε την Ασπίδα.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς καταλαβαίνω αν ένα email είναι απάτη;

Κοιτάξτε τρία πράγματα: την πραγματική διεύθυνση του αποστολέα (όχι μόνο το όνομα), πού οδηγεί ο σύνδεσμος, και αν σας ζητά κωδικούς, στοιχεία κάρτας ή πληρωμή με βιασύνη. Αν κάτι από αυτά δεν ταιριάζει, επικοινωνήστε με τον αποστολέα από κανάλι που ήδη ξέρετε.

Μόνο που άνοιξα το email, κινδυνεύω;

Το άνοιγμα μόνο του συνήθως δεν αρκεί. Ο κίνδυνος είναι να πατήσετε σύνδεσμο, να ανοίξετε συνημμένο ή να δώσετε στοιχεία. Αν κάνατε κάτι από αυτά, δείτε τον οδηγό «Πάτησα σε ύποπτο link».

Πού καταγγέλλω ένα email απάτης;

Στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας, στο 11188 (όλο το 24ωρο, χωρίς χρέωση) ή ηλεκτρονικά μέσω gov.gr. Αν αφορά την τράπεζά σας, ενημερώστε και την τράπεζα.

Η τράπεζα στέλνει ποτέ email για κωδικούς;

Όχι. Η Ελληνική Ένωση Τραπεζών γράφει ότι η τράπεζα δεν θα ζητήσει ποτέ τους κωδικούς σας, με κανέναν τρόπο.

Οι πληροφορίες για απάτες και καταγγελίες προέρχονται από τις επίσημες πηγές που αναφέρονται δίπλα σε κάθε πρόταση. Δεν αποτελούν νομική ή οικονομική συμβουλή.

Απάτες μέσω email: πώς τις αναγνωρίζετε | Sortaki